Author: Serkan KOÇ

Böğürtlen (Rubus spp.)

Rosaceae (Gülgiller) familyasından Türkiye’de yaygın görülen bir bitkidir. Meyve özellikleri yönünden üzümse meyveler grubunda yer alan böğürtlen, Dünyada ılıman iklim bölgelerinde, subtropik iklim ve kutup iklim sınırlarına kadar geniş bir yayılma alanına sahiptir. Karadeniz bölgesi üzümsü meyvelerin doğal yetişme alanlarından biridir. Kış aylarında (-20-25 0C) dereceye kadar soğuklara dayanır. Genel olarak en uygun iklim yazları serin ve hasat zamanı yağmur olmayan, kışları ılık geçen yerlerdir.

Tablo 1: Böğürtlen Besin Değeri (100g için)

Su	88.5
Protein	1,39 g/100g
Enerji	43 kcal/100g
Lif	5.3 g/100g
Kalsiyum	29 mg/100g
Sodyum	1 mg/100g
Demir	0.62 mg/100g
Magnezyum	7.97 mg/100g
Vitamin A (ID)	214
Vitamin B6	0.03 mg/100g
Vitamin C	21.0 mg/100g
Vitamin E	1.17 mg/100g

BÖĞÜRTLENİN FAYDALARI NELERDİR ?
Antioksidan oranı yüksek olan böğürtlen bağışıklık sistemini güçlendiren mucizevi bir besindir.
İçeriğindeki antosyaninlerden dolayı şeker hastalığına da karşı koruyucu, belirtileri azaltıcı özelliği vardır.
Omega-3 ve omega-6 yağ asitlerinden de zengin bir meyve olan böğürtlen sinir sistemini onarıcı, depresyona karşı koruyucu, hafızayı güçlendirici özelliği bulunmaktadır.
Böğürtlen C vitamininden zengin bir meyvedir. Yaşlanmaya karşı koruyucu, belirtileri azaltıcıdır.

BÖĞÜRTLEN NERELERDE KULLANILIR ?
Bitkinin, yaprak, meyve ve kökünden yararlanılır. Böğürtlen çiğ olarak yenilmesine ek olarak böğürtlen reçeli yapımında, şurup yapımında, şeker-likör-pasta ve sirke yapımında kullanılabilir. Kurutulmuş böğürtlen meyveleri ve yaprağı demlenip çay olarak tüketilebilir.
Böğürtlen Reçeli Yapılışı:
Sonbaharda toplanan böğürtlenler yıkanıp süzülür iri taneli olanlar ayrılır. Geniş bir tencerede 5 kg böğürtlen 1.5 lt su ile kaynatılır, üzerine 3 kg şeker ilave edilir. Kaynamaya başlayınca kısık ateşte 20 dakika kadar pişirilir. Şeker eriyip yoğunlaşınca içine biraz limon tuzu ilave edilir ve 2-3 dk daha kaynatılıp ateşten alınır. Biraz soğutulduktan sonra içine ayrılan iri taneli böğürtlenler ilave edilir. Şeker miktarının az tutulması daha yoğun böğürtlen aroması elde edebilmek için önemlidir.

Dağ Çileği (Fragaria Vesca)

Rosaceae (Gülgiller) familyasından bir tür olan Fragaria vesca L. Türkiye’nin özellikle Akdeniz iklimine sahip Ege ve Akdeniz Bölgeleri’nde ve bazı Karadeniz Bölgesi illerinde doğal olarak yetişir. Dağ çileğinin meyvesi ve yaprakları kullanılır. Yapraklar ilkbaharda toplanıp kurutulur, meyveleri yaz ortalarında toplanır ve reçel yapılır.
Dağ Çileği Reçeli
Mayıs– Haziran aylarında toplanan dağ çilekleri ezmeden yıkanıp süzülür. 5 kg dağ çileği, 1 lt su ile 5 dakika kaynatıldıktan sonra üzerine 4 kg şeker ilave edilir ve 20 dakika daha kaynatılır. Şeker eriyip yoğunlaşınca ateşten alınır ve soğumaya bırakılır. Reçel tamamen soğuduktan sonra cam kavanozlara boşaltılıp serin yerde muhafaza edilir.

Dağ Çileğinin Faydaları:
Tansiyonu düşürür, kanı temizler.
Yapraklarının özü idrar söktürür.
Bağırsakların çalışmasını düzene sokar.
Dağ çileği bol vitaminli ve ciltteki yaşlanmayı geciktirici özelliğe sahip bir meyvedir.
Bağışıklık sistemini güçlendirir.
Ciltteki sivilce ve aknelere, damar tıkanıklığına karşı iyi gelmektedir.
C vitamini açısından çok zengin bir meyvedir.

İL GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ
Saraçlar Mah. Bayındır Sok. No:2 37820 Merkez/KASTAMONU
Tel No: (366) 214 84 00 Faks No: (366) 214 31 70
http://kastamonu.tarim.gov.tr/

T.C.
KASTAMONU VALİLİĞİ
İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

BÖĞÜRTLEN
VE DAĞ ÇİLEĞİ

Haziran – 2017
KASTAMONU