Author: Serkan KOÇ

İKLİM İSTEKLERİ
Yüksek yaz sıcakları, kış donları, sisler, yağış miktarı, yağış zamanı ve rüzgar gibi iklim olayları ceviz çeşit seçiminde dikkate alınması gereken hususlardır. Çeşitlerin iklim gereksinimleri iyi saptanmalı ve özellikle kış donları, ilkbahar geç ve sonbahar erken donları yönünden risk olmamalıdır. Ceviz fidanlarının gövdeleri kışı soğuk geçen yörelerde toprak seviyesine kadar donarak kuruyabilmektedir. Bu nedenle çok soğuk yörelerde ceviz bahçeleri güneye bakan, yamaç arazilerde kurulmalıdır. Çok geç yapraklanan ceviz çeşitlerinde vejatasyon süresi kısa olduğu için, olgunlaşamayan sürgünlerin erken sonbahar donlarından zarar gördüğü önemli bir gerçektir.
İlkbahar geç donlarından en fazla zarar gören meyve türlerinden olan cevizlerde, tomurcukların kabardığı ve küçük meyve döneminde –1 C’den sonra zararlanmaya başlar.
Cevizin rüzgarla tozlanması nedeniyle tozlanmayı garanti altına alacak yeterli bir rüzgar ve açık hava ceviz yetiştiriciliğinde arzulanan iklim istekleri arasında bulunmaktadır. Özellikle tozlanma zamanı havaların sisli gitmesi arzulanmaz.
TOPRAK İSTEKLERİ
Genellikle derin ve iyi drene olmuş orta tekstürlü uniform topraklar cevizler için uygun topraklardır. Kök derinliğini sınırlayan tamamen milli, killi, çakıllı silt tabakası, su birikimi ve kum birikintileri ceviz ağaçlarının gelişme gücünü ve ağaç iriliğini sınırlayabilir.
Ülkemiz ceviz yetiştiriciliğinde tohum anaçları kullanılmaktadır. Tohum anaçları üzerine aşılı ceviz ağaçları için kesintisiz 2,7-3,0 m derinlikte bir toprak arzulanır. Cevizler toprak ve sulama suyundaki tuzluluğa aşırı derecede duyarlıdır.
BAHÇE TESİSİ
Çeşit seçiminde, özellikle çeşitlerin verimleri ve meyve kalitesi başta olmak üzere, döllenme biyolojileri, yapraklanma zamanları, hastalık ve zararlılara duyarlılıkları, vejetasyon süreleri, özellikle ilkbahar geç donları ve sonbahar erken donları başta olmak üzere soğuğa dayanım durumları, kuraklık gibi değişik çevre koşullarından kaynaklanan streslere tepkileri, hasat zamanları gibi değişik faktörler dikkate alınmalıdır. Yaklaşık olarak %2-2.5 oranında tozlayıcı çeşit kullanılmalıdır. Ceviz fidanları genel olarak 10x10 metre aralıklarla dikilmelidir.
Fidan dikim zamanı ekolojiye göre değişir. Yöremizde cevizler için sonbahar dikimi ilk bahar dikimine tercih edilmelidir.
Dikim zamanı kırılan kökler kesilmelidir. Köklerin çukura alabildiğince yayılmasına özen gösterilmelidir. Fidan dikiminden önce kök sistemi bir fungusit ile ilaçlanmalıdır. Fidanın aşı bölesi topraktan yaklaşık 20 cm yukarıda kalacak şekilde dikim yapılır.
Dikilen ﬁdanlarda ﬁdanın şekillenmesine imkân sağlamak amacıyla tepe vurması yapılır. Dikimden sonra ﬁdanlara can suyu verilir. Dikilen ﬁdanların gövdesini güneş yanığından korumak amacıyla 1:1 oranında plastik beyaz renkli boya su karışımı ile ﬁdan gövdeleri boyanmalıdır.
Fidanlar Haziran-Ağustos ayları arasında mutlaka haftada en az 1-2 kez yeterli bir sulama suyu ile sulanmalıdır. Plantasyon kurulan bahçe, kumlu bir toprak yapısına sahipse sulama yapılırken mutlaka hava sıcaklığına dikkat edilmelidir. Kumlu toprakta kurulu bir bahçede, hava sıcaklığı 35 C’nin üzerinde sulanan geç fidanların yaprakları aniden dökülecektir. Bu durumun esas nedeni köklerin oksijen yetersizliği çekmeleridir.

SULAMA: Tam verime yatmış bir ceviz plantasyonunda ağaçlar yüksek oranda ceviz verimine sahipseler yıllık sulama ihtiyacı yağışlarla birlikte ekolojik olarak koşullara göre değişmekle beraber 1200-1350 mm civarındadır. Sulama periyodu geç ilkbahardan başlayıp hasat sonuna kadar devam eder. Geç sonbahar veya kış sulamaları çok kurak yıllarda veya toplam yağışın çok düşük olduğu yerlerde zorunlu olabilir. Meyve iriliği ve meyve kalitesi için sulama en önemli faktörlerin başında gelmektedir.
GÜBRELEME: Ceviz bahçelerinde yapılacak bir gübrelemede mutlaka yaprak ve toprak analizleri yapılmalıdır. Verilecek gübre miktarının saptanmasında yaprak örneklerinden alınacak sonuçlar önemli bilgiler içerecektir.
BUDAMA: Ceviz ağaçları zamanında budanmazlarsa çok fazla gelişirler. Bu da ileride budamayı, ilaçlamayı, meyve hasadını zorlaştırır ve verim azalır. Bu nedenle fidan dikiminde şekil budaması yapılmalıdır. Daha sonraki yıllarda yörenin iklimine uygun bir şekil verilmelidir. Kuruyan, sıkışıklık yapan, çatal şeklinde gelişen ve obur dallar kesilmelidir. Ağacın büyük taç oluşturmasına izin vermeyip, verime yatması sağlanmalıdır.

DEĞERLİ ÜRETİCİLERİMİZ
Tarlalarınızı sürekli kontrol ediniz.
İl ve İlçe Müdürlüklülerimizin tavsiyelerine uygun olarak hareket ediniz.
En etkili yetiştiricilik ve mücadele teknik tavsiyelere uymakla mümkündür.
Tüm personelimiz size yardımcı olmak için hizmetinizdedir.

Daha Geniş Bilgi için İl ve İlçe
Müdürlüklerimize Başvurunuz.

İL GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ
Saraçlar Mah. Bayındır Sok. No:2 37820 Merkez/KASTAMONU
Tel No: (366) 214 84 00 Faks No: (366) 214 31 70
http://kastamonu.tarim.gov.tr/

T.C.
KASTAMONU VALİLİĞİ
İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

CEVİZ
YETİŞTİRİCİLİĞİ

Haziran – 2017
KASTAMONU