Author: Serkan KOÇ

FINDIK TARIMI / Fındık, bitkiler aleminde FEGALES takımının Betulaceae fmilyası içinde içinde yer alan Corylus cinsine ait sert kabuklu bir meyvedir. Kültür fındık çeşitlerinin önemli bir kısmı Corylus maxima L. İle Corylus avellana L.nin melezleridir. / Fındık; meyvesi, yağı, kabuğu, yaprağı ve zurufu ile çok çeşitli alanlarda kullanılan ülkemiz için çok önemli ve ekonomik değeri olan bir ürünüdür. / Fındık % 80 oranında çikolata sanayinde dilinmiş, kıyılmış, öğütülmüş biçimde; % 10-12 oranında pastacılık, bisküvi ve unlu mamuller sektörlerinde, % 3-4 oranında da çerez olarak, kalanı dondurma sektöründe ve yağ sanayinde kullanılmaktadır. / FINDIK BESİN DEĞERLERİ		FINDIKTA GÜBRELEME / Fındıkta gübreleme verim ve kaliteyi etkileyen en önemli etkenlerden biridir. Doğru şekilde gübreleme yapılması için toprak ve yaprak analizlerinin yapılıp sonuca göre gübre verilmesi gerekir. / YAPRAKTAN GÜBRELEME / Bitkiler ihtiyaç duydukları besin elementlerinin büyük bir kısmını topraktan alır (Makro Elementler). / Yapraktan gübreleme kökten besin elementlerinin alımının sınırlandığı durumlarda yararlı olur (Mikro Elementler). / Yapraktan gübrelemede dikkat edilecek hususlar: / Havanın serin bulutlu akşam üzeri saatlerinde ya da sabah erkenden (çiğ kalktıktan sonra) yapılmalıdır. / Püskürtme sırasında olabildiğince küçük zerrecikler halinde yaprağa temas etmesi gerekir. / Yapraktan gübre verilirken çözelti homojen şekilde olmalı ve uygun miktarda yayıcı yapıştırıcı madde kullanılmalıdır. / TOPRAKTAN GÜBRELEME / Bitkiler ihtiyaç duydukları besin elementlerinin büyük kısmını köklerden alırlar. Bu yüzden gübrelemelerinin büyük çoğunluğu topraktan yapılan gübreleme ile karşılanır. Topraktan gübreleme yapılırken kök dağılımına dikkat edilmelidir. Engebeli arazilerde kök dağılımı eğim yönünde daha fazlayken düz arazilerde eşit dağılmaktadır. / Fındıkta gübreleme yapılırken gübre bitkinin taç izdüşümüne verilmelidir. / Azotlu gübre, hayvan gübresi ve kireç gibi gübreler verilirken taç izdüşümüne 30-40 cm genişliğindeki bantlara uygulanır ve mutlaka toprağa karıştırılmalıdır.		Fosforlu ve potasyumlu gübreler ise bitkinin taç izdüşümün altına delik açılarak ocak başı 16-32 adet arası çukurlara eşit olarak dağıtılıp üstü toprakla dağıtılır. / Kireç ve fosforlu gübreler kesinlikle ayrı ayrı verilmemelidir. / Gübreleme yapılırken en önemli konulardan biri gübrenin veriliş zamanıdır. / Kasım- Aralık Ayları: / Kireç: Kireç uygulaması yapılır. Kirecin kesinlikle ağacın gövdesine temas etmemesi gerekir. / Kasım- Şubat Ayları: / Fosforlu ve potasyumlu gübreler bu aylar arasında verilir. Gübrelerin veriliş şekilleri bitkinin taç izdüşümünün 10-15 cm derinlikte açılan 16-32 adet arasındaki çukurlara eşit olarak dağıtılıp üzeri toprakla kapatılır. / Kasım- Mart Ayları: / Hayvan gübresi bu aylarda verilmesi uygundur. Kireç ve azotlu gübrelerin uygulaması gibi taç izdüşümünde 30-40 cm genişliğinde oluşturulan dairesel banda serilip toprağa karıştırırlır. / Mart Ayı (Tomurcuklar Kabarmaya Başladığında): Azotlu gübrenin toprak tahliline göre verilecek gübrenin birinci yarısı kullanılır. / Mayıs Ayının İkinci Yarısı: Azotlu gübrenin ikinci yarısı kullanılır. Bu dönemde verilen azotlu gübre bir sonraki senenin verimini olumlu düzeyde etkilemektedir.

BİLEŞENLER	BESİN DEĞERİ	ÖNERİLEN GÜNLÜK ALIM MİKTARI
ENERJİ	628 Kcal	31 %
KARBONHİDRAT	16,7 g	13 %
PROTEİN	14,95 g	26,5 %
TOPLAM YAĞ	60,75 g	202 %
SELÜLOZ	9,7 g	25,5 %
FOLAT	113 mg	28 %
NİASİN	1,8 mg	11 %
PANTOTENİK ASİT	0,918 mg	18 %
PYRİDOXİNE	0,563 mg	43 %
RİBOFLAVİN	0,113 mg	9 %
TİAMİN	0,643 mg	53,5 %
VİTAMİN C	6,3 mg	10,5 %
VİTAMİN E	15 mg	100 %
VİTAMİN K	14,2 mg	12 %
SODYUM	0 mg	0 %
POTASYUM	680 mg	14 %
KALSİYUM	114 mg	11 %
BAKIR	1,725 mg	192 %
DEMİR	4,7 mg	59 %
MAGNEZYUM	163 mg	41 %
MANGANEZ	6,17 mg	268 %
FOSFOR	290 mg	41 %
ÇİNKO	2,45 mg	22 %

FINDIKTA BUDAMA / Fındıkta budama, dikimle başlayan ve ağacın ekonomik verimine sonuna kadar süren uygulamalardan biridir. / BUDAMANIN FAYDALARI / Düzgün ve kuvvetli taç oluşumunu sağlar. / Bitkiler daha uzun süre verimde kalır. / Bitkilerin hava almasını kolaylaştırır. / Kök sürgünü temizliği yapıldığında kök sürgünlerinin su ve besin maddelerini sömürmeleri engellenir. / Hasat, hastalıklarla mücadelede vb. teknik işler kolaylaşır. / Ağacın verime yatma süresi kısalır. / Bitkilerin ışık ve kolay hava alımını sağlar. / BUDAMA ZAMANI / SONBAHAR-KIŞ BUDAMASI: Budamaya bitkinin dinlenmeye geçtiği yapraklarının döküldüğü kış ayından önce tamamlanmalıdır. / İLKBAHAR BUDAMASI: / Sonbahar- Kış budamasının eksikliklerini tamamlayacak olan bir budamadır. Mart – Nisan - Mayıs aylarını kapsayan 3 aylık dönemde bu budama gerçekleştirilmelidir. / FINDIKTA ŞEKİL BUDAMASI / 1.YIL Dikimde fidanlara müdahale edilemez .		2.YIL Mart ayında, tomurcuklar uyanmadan topraktan 5 cm yükseklik kalacak şekilde kesilir. Mayıs ayı sonlarına doğru sürgünlerden iyi gelişen dışa bakan bir tanesi seçilir, diğerleri kesilir. / 3. YIL Fidanlarda bir önceki yıl seçilen sürgün 100 cm yükseklikten toprağa bakan göz üzerinden kesilir. / 4. YIL Mart ayında doruk dal ile iki yan dal, gelişme durumlarına göre, 60-80 cm’den ve dışa bakan göz üzerinden kesilir. / BUDAMADA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR / Ocaklar arası mesafe en az 4 m olmalı, / Ocaktaki dal sayısı 5-6 adetten fazla olmamalı, / Yaşlı dalların yerine bırakılan ikame dallar ocağın dış kısmında gelişen kök sürgünlerinden seçilmeli, / Budama doğru zamanda yapılmalı, / Bahçe içerisinde ve kenarlarındaki diğer meyve ağaçları kesilmeli, / Ana dalların kesilmesi sırasında diğer dalların yaralanmamasına dikkat edilmeli, / Budama artıkları bahçede bırakılmamalı ve bahçe içinde yakılmamalı. / Bahçeye tozlayıcı olarak dikilmiş çeşitler kesilmemeli, / Dallar budama testeresiyle toprak seviyesinden pürüzsüz bir şekilde kesilmeli, / Ocaklarda kurumuş, kırılmış, yaşlanmış ve hastalıklı dal olmamalıdır. / İL GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ / Saraçlar Mah. Bayındır Sok. No:2 37820 Merkez/KASTAMONU / Tel No: (366) 214 84 00 Faks No: (366) 214 31 70 / http://kastamonu.tarim.gov.tr/		Fındık Tarımı ve Önemi / Haziran – 2017 / KASTAMONU

T.C.
KASTAMONU VALİLİĞİ
İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü